Linggo, Disyembre 28, 2025

Kasaysayan at kabayanihan

KASAYSAYAN AT KABAYANIHAN

kahapon lamang ay nag-usap ang Kamalaysayan
o Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan
ano nga ba ang kasaysayan ng kabayanihan?
ano ang kabayanihan ng nasa kasaysayan?

nakapag-usap kami sa bahay ni Ninong Dadò
hinggil sa buhay, samahan ba'y saan patutungò?
saysay ng kasaysayan, paano bansa'y nabuô?
sa pamilya ni Sidhay, ngalan nila'y katutubò

kasamang Kikò sa pamumuno'y nagpanukalà:
sa limang Ga mamulat mga pinunò sa bansâ
yaong Giliw, Giting, Gilas, Ganap, at Gantimpalà
mula katutubong lirip, di kanluraning diwà

nabanggit ko ang kay Jacinto'y Liwanag at Dilim
malayang akdang sa kaytinding liwanag ay lilim
lalo ngayong ang bansa'y kinakanlungan ng lagim
ng mga kurakot sa krimeng karima-rimarim

kay Ka Jed, panulat na Baybayin sa Amerika
binalita ng anak niyang antropolohista
salitang busilak, tapat at taya'y nabanggit pa
mga bayani'y itinaya ang buhay talaga

nagbigay ng malalim na diwa si kasamang Ric
na saliksik sa kasaysaya'y dapat matalisik 
si Ate Bel, inasikaso'y librong sinaliksik
habang sa sansulok, nagsulat ako ng tahimik

- gregoriovbituinjr.
12.28.2025

Miyerkules, Disyembre 17, 2025

Sa 3 bayaning nagdiwang ng ika-150 kaarawan ngayong 2025

SA 3 BAYANING NAGDIWANG NG IKA-150 KAARAWAN NGAYONG 2025

pagpupugay po kina Oriang, Goyò, at Pingkian
sa kanilang pangsandaan, limampung kaarawan
ngayong taon, kabayanihan nila'y kinilala
na noong panahon ng mananakop nakibaka

si Oriang na asawa ng Supremo Bonifacio
Lakambini ng Katipunan, rebolusyonaryo
si Heneral Goyò ay napatay ng mga Kanô
sa Pasong Tirad, na inalay ang sariling dugô

si Gat Emilio Jacinto, Utak ng Katipunan
kasangga't kaibigan ng Supremo sa kilusan
sa Kartilya ng Katipunan ay siyang may-akda
ang Liwanag at Dilim niya'y pamana ngang sadyâ

taaskamaong pagpupugay sa tatlong bayani
ang halimbawa nila'y inspirasyon sa marami
sa bayan sila'y nagsilbi at nakibakang tunay
nang tayo'y lumayà sa pangil ng mga halimaw

- gregoriovbituinjr.
12.17.2025

* mga litrato mula sa google

Lunes, Agosto 25, 2025

Sa pambansang araw ng mga bayani

SA PAMBANSANG ARAW NG MGA BAYANI

di lang sina Jacinto, Andres, Luna't Rizal
ang mga bayaning dapat nating itanghal
sa kasalukuyan, maraming mararangal
na kaylaking ambag sa bayan, nagpapagal

kayraming bayaning mga walang pangalan
na talaga namang naglingkod din sa bayan
uring manggagawa at taong karaniwan
sa bawat bansa'y tagapaglikha ng yaman

nariyan ang mga mangingisda, pesante
nariyan ang ating mga ina, babae
aktibista muna bago naging bayani
ngunit di ang mga pulitikong salbahe

ang mga O.F.W. ay bayani rin
na remittances ang ambag sa bayan natin
di man sila kilala'y dapat ding purihin
na mga inambag ay di dapat limutin

ang uring manggagawa ang tagapaglikha
nitong ekonomya't mga yaman ng bansa
mangingisda't magsasaka'y tagapaglikha
nitong mga pagkain sa hapag ng madla

sa lahat ng mga bayani, pagpupugay!
tunay na magigiting, mabuhay! Mabuhay!
nagawa ninyo sa bayan ay gintong lantay
na sa pamilya't bayan ay ambag na tunay

- gregoriovbituinjr.
08.25.2025

Sabado, Agosto 23, 2025

Sa Buwan ng Kasaysayan

SA BUWAN NG KASAYSAYAN

patuloy lamang tayong magbasa
ng mga aklat sa kasaysayan
baka may mabatid pa ang masa
na nakatago pang kaalaman

tara, mandirigma't magigiting
o makabagong Katipunero
panlipunang sistema'y aralin
bakit ang daigdig ay ganito

mga digmaan ay anong dami
nais manakop ng ibang bansa
bakit may mga bansang salbahe
nangapital versus manggagawa

asendero versus magsasaka
pananakop versus tamang asal
elitista't mga dinastiya
versus masang kanilang nasakal

kasaysayan ay di lang si Andres
Bonifacio o Rizal, bayani
kundi pati masang ginagahis
sinasamantala't inaapi

dapat lamang baguhin ang bulok
na sistema, kaya pag-aralan
ang kasaysayan ng nasa tuktok
ng gumagawa't nasa laylayan

- gregoriovbituinjr.
08.23.2025

Miyerkules, Agosto 13, 2025

Kasaysayan at lipunan ay pag-aralan

 

KASAYSAYAN AT LIPUNAN AY PAG-ARALAN

bayani nga'y nagbilin sa bayan:
"matakot kayo sa kasaysayan
walang lihim na di nabubunyag"
madaling tandaan, maliwanag

ang bilin nila't yapak ay sundan
na pag-aralan ang kasaysayan
at pag-aralan din ang lipunan
kung nais natin ng kalayaan

lumaya sa pagsasamantala
lumaya sa bulok na sistema
lumaya sa kuhila't burgesya
at pulitikal na dinastiya

uring obrero'y pagkaisahin
tungong mapagpalayang layunin
iba pang sektor, pagkaisahin
at isyu nila'y ating aralin

at ipaglaban, kasama'y dukha
pesante, vendor, babae, bata
mangingisda, uring manggagawa
sa pakikibaka'y maging handa

- gregoriovbituinjr.
08.13.2025

Lunes, Agosto 11, 2025

Si Oriang

SI ORIANG

dumalo ako sa Oriang
isang maikling talakayan
nang kaalaman madagdagan

ginanap iyon doon sa MET
layunin naman ay nakamit
sinapuso'y bagong nabatid

sa Supremo'y di lang asawa
kundi isang Katipunera
nakipaglaban, nakibaka

kahit ang Supremo'y pinaslang
ng dapat kasangga ng bayan
ay nagpatuloy si Oriang

taaskamaong pagpupugay
kay Oriang na anong husay
tanging masasabi'y Mabuhay!

- gregoriovbituinjr.
08.11.2025

* mga litrato kuha sa Metropolitan Theater, Maynila, Agosto 11, 2025, kasama ang grupong Oriang; ang aktibidad ay proyekto ng National Historical Commission of the Philippines (NHCP)